युरेनस र Voyager 2: ३ अर्ब किलोमिटर परको संसारसँग मानवताको अविस्मरणीय भेट
सौर्यमण्डलको इतिहासमा केही क्षण यस्ता छन्, जहाँ एउटा सानो मानव-निर्मित यन्त्रले हाम्रो ज्ञानको सीमा नै बदलिदिएको छ। २४ जनवरी १९८६ त्यस्तै दिन थियो। पृथ्वीबाट वर्षौंअघि…
न्यायिक स्वतन्त्रता कि उत्तरदायित्वबाट उन्मुक्ति?
“बहालवाला तथा निवृत्त न्यायाधीशमाथिको भ्रष्टाचार अनुसन्धानसम्बन्धी सर्वोच्च अदालतको आदेश, त्यसले सिर्जना गरेको संवैधानिक प्रश्न र अन्तर्राष्ट्रिय अभ्यास” नेपालको सर्वोच्च अदालतले हालै सम्पत्ति छानबिन आयोगसम्बन्धी विवादमा…
कालीगण्डकीको काखमा समय, श्रद्धा र शाश्वतताको शिला
शालिग्रामको इतिहास, सत्ययुगीन आख्यान, पुराणीय महिमा र वैज्ञानिक रहस्य: हिमालको काखबाट बग्दै आएको कालीगण्डकी केवल पानीको एउटा प्रवाह होइन। यो नदीले आफ्ना छालहरूसँगै हिमालयको जन्मकथा,…
आधुनिक प्रविधि र मुटु: कृत्रिम मुटुले प्राकृतिक धड्कनलाई विस्थापित गर्न सक्छ?
(Artificial Heart र Neural Technology ले चिकित्सा विज्ञानमा ल्याएको क्रान्ति) मानव शरीरको सबैभन्दा महत्त्वपूर्ण र संवेदनशील अङ्गमध्ये एक हो-मुटु। जैविक रूपमा एक वयस्क मानव मुटुले…
नेपाली काँग्रेस फेरि कानुनी अल्झनमा
अदालतमा वैधानिकताको लडाइँ, सडकमा शक्ति परीक्षण र भविष्यमा नेतृत्व तथा वैचारिक दिशाको प्रश्न नेपाली काँग्रेसको इतिहास केवल चुनाव, सत्ता र सरकारको इतिहास होइन। यो पार्टी…
IATS सम्मेलन रद्द प्रकरणः चीनको दबाब, पश्चिमी झुकावको आरोप र नेपालको असन्तुलित कूटनीति
तिब्बती अध्ययनसम्बन्धी प्राज्ञिक सम्मेलन रोकिएको घटना एउटा कार्यक्रमको अन्त्य मात्र होइन; यसले वर्तमान सरकारको निर्णय क्षमता, मन्त्रीहरूबीचको समन्वय, शैक्षिक स्वतन्त्रता र भारत-चीन-अमेरिकाबीच नेपालको कूटनीतिक सन्तुलनमाथि…
आमाको मुटु र गर्भको बच्चा: दुई धड्कनको अनौठो सम्बन्ध
गर्भावस्था केवल एउटा शारीरिक प्रक्रिया मात्र होइन, यो दुई जीवबीचको सबैभन्दा गहिरो र सूक्ष्म जैविक तथा भावनात्मक जोडिने माध्यम पनि हो। आमाको शरीरभित्र हुर्किंदै गरेको…
२.५ अरब धड्कनको कथा: एउटा औसत मानव जीवनमा मुटुको अद्भुत क्षमता
मानव शरीर एउटा यस्तो जटिल र अत्याधुनिक जैविक यन्त्र हो, जसको कार्यक्षमताको अगाडि विश्वका आधुनिक प्रविधिहरू पनि फिक्का लाग्छन्। यस यन्त्रको सबैभन्दा केन्द्रीय र शक्तिशाली…
मृत्युको परिभाषा: मुटु बन्द हुनु कि मस्तिष्क शान्त हुनु?
(Clinical Death र Brain Death बीचको सूक्ष्म रेखा र आधुनिक चिकित्सा विज्ञान) मानव सभ्यताको सुरुवातदेखि नै मृत्युलाई जीवविज्ञानको सबैभन्दा अकाट्य र अन्तिम सत्य मानिँदै आइएको…
जीवनभर नथाक्ने मांसपेशी: मुटुले कसरी पाउँछ अविरल ऊर्जा?
मानव शरीरका अधिकांश मांसपेशीहरू केही बेरको निरन्तर कामपछि थाक्छन् र तिनीहरूलाई आरामको आवश्यकता पर्छ। तर, हाम्रो छातीभित्र रहेको एउटा सानो अङ्ग मुटु गर्भमा छँदादेखि जीवनको…