दुबईबाट तेल अवीवतर्फ उडेको फ्लाइदुबईको एउटा नियमित यात्रुवाहक विमान बुधबार, ३० सेप्टेम्बर २०२६ मा अचानक विश्वभर चर्चाको विषय बन्यो।
करिब १७४ यात्रु बोकेको Flydubai Flight FZ1073 आकाशमा हजारौँ फिट माथि हुँदा कक्पिटभित्र भएको हिंसात्मक घटनाले विमानलाई आपत्कालीन अवतरण गर्न बाध्य बनायो। विमान अन्ततः साउदी अरबको तबुक विमानस्थलमा सुरक्षित अवतरण भयो, तर त्यसअघि यात्रुहरूले जीवनकै सबैभन्दा डरलाग्दो क्षण सामना गर्नुपर्यो।
दुबईबाट सुरु भएको सामान्य यात्रा अचानक त्रासमा बदलियो।
फ्लाइदुबई FZ1073 बिहान दुबईबाट इजरायलको तेल अवीवतर्फ उडेको थियो। सुरुमा उडान सामान्य थियो। विमान करिब ३३-३४ हजार फिट उचाइमा पुगेको थियो।
तर उडानको करिब अढाई घण्टापछि विमानको अवस्थाले अचानक परिवर्तन लियो। फ्लाइट ट्र्याकिङ तथ्याङ्कअनुसार विमानले तीव्र रूपमा उचाइ गुमाउन थाल्यो। केही रिपोर्टअनुसार विमान करिब ३० सेकेन्डभित्र १४ हजार फिटभन्दा बढी तल झरेको थियो, जबकि अन्य विवरणमा करिब एक मिनेटभित्र ३३ हजार फिटबाट १७ हजार फिटसम्म झरेको उल्लेख गरिएको छ।
यात्रुहरूले विमान अनियन्त्रित भएको महसुस गरे। केही यात्रुका अनुसार विमान हल्लिन थाल्यो, अचानक तल झर्यो र धेरै मानिसले आफूहरू बाँच्ने आशा गुमाएको अनुभव गरे। एक यात्रुले यो अवस्थालाई “जीवनकै सबैभन्दा डरलाग्दो रोलर कोस्टर” जस्तो भएको बताएका छन्।
कक्पिटभित्र भएको घटना: पाइलटमाथि आक्रमणको आरोप
घटनाको सबैभन्दा गम्भीर पक्ष कक्पिटभित्र भएको विवाद थियो।
इजरायली अधिकारीहरू र प्रधानमन्त्री बेन्जामिन नेतन्याहुले दिएको प्रारम्भिक विवरणअनुसार विमानका सह-पाइलटले कप्तानमाथि आक्रमण गरी छुरा प्रहार गरेको र विमानलाई दुर्घटनातर्फ लैजान खोजेको आरोप लगाइएको छ।
घाइते कप्तानको नाम स्मित मच्छर (Smit Machchhar) बताइएको छ। यात्रुले खिचेका भिडियोहरूमा घाइते पाइलट र अर्का व्यक्तिलाई विमानको भुइँमा देखिएको रिपोर्ट गरिएको छ।
तर विमान दुर्घटना गराउने उद्देश्य, घटनाको वास्तविक कारण र आक्रमणको पृष्ठभूमि भने अझै अनुसन्धानकै क्रममा छन्। फ्लाइदुबईले घटनालाई “कक्पिटमा भएको घटना” भनेको छ र थप विवरण अनुसन्धानपछि मात्र सार्वजनिक हुने जनाएको छ।
यात्रुहरूले देखाएको साहस
विमानमा रहेका यात्रुहरूले अवस्था बिग्रिएको महसुस गरेपछि केही मानिस कक्पिटतर्फ गए।
प्रारम्भिक विवरणअनुसार एक यात्रु र एक चालक दल सदस्यले कक्पिटमा प्रवेश गरी अवस्था नियन्त्रणमा लिन प्रयास गरेका थिए। घाइते कप्तानले कक्पिटको ढोका खोल्न सहयोग गरेको र त्यसपछि यात्रु तथा चालक दलका सदस्यहरूले आक्रमणकारीलाई नियन्त्रणमा लिएको बताइएको छ।
केही यात्रुहरूले आफूहरूले कक्पिटमा पुग्दा पाइलट सिट खाली देखेको बताएका छन्। उनीहरूले एक व्यक्तिलाई नियन्त्रणमा लिन संघर्ष गरेको बताएका छन्। यी विवरणहरू प्रत्यक्षदर्शीका बयान हुन् र पूर्ण रूपमा आधिकारिक अनुसन्धानबाट पुष्टि हुन बाँकी छन्।
इजरायली नेताहरूले संकटको समयमा यात्रु र चालक दलले देखाएको प्रतिक्रियाको प्रशंसा गरेका छन्।
आपत्कालीन सङ्केत र साउदी अरबमा अवतरण
घटनापछि विमानले अन्तर्राष्ट्रिय आपत्कालीन सङ्केत पठायो।
पहिले 7700 (सामान्य आपत्कालीन अवस्था) र पछि 7500 (अनधिकृत हस्तक्षेप/हाइज्याक सङ्केत) प्रयोग भएको फ्लाइट ट्र्याकिङ विवरणमा उल्लेख छ।
विमानले आफ्नो मार्ग परिवर्तन गर्यो र साउदी अरबको तबुकस्थित प्रिन्स सुल्तान बिन अब्दुलअजिज अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थलमा आपत्कालीन अवतरण गर्यो।
करिब एक घण्टाको तनावपछि विमान सुरक्षित रूपमा जमिनमा आयो। सबै यात्रु सुरक्षित रहेको पुष्टि गरिएको थियो।
अवतरणपछि के भयो?
अवतरणपछि घाइते कप्तान र सह-पाइलट दुवैलाई उपचारका लागि अस्पताल लगिएको रिपोर्ट छ। सह-पाइलटलाई साउदी अधिकारीहरूले नियन्त्रणमा लिएको बताइएको छ।
पछि यात्रुहरूलाई अर्को विमानमार्फत इजरायल लगिएको थियो। तेल अवीव पुगेपछि यात्रुहरूलाई परिवार र समर्थकहरूले स्वागत गरेका थिए। यात्रुहरू यति भाग्यमानी रहेछन् कि त्यस प्लेनमा तत्काल उपचार गर्न सक्ने डाक्टर र प्लेन चलाउने पाइलट पनि रहेछन् जसले तुरुन्तै एउटा गम्भीर समस्यालाई नियन्त्रण गर्न सके। जबकि त्यो प्लेन उडाउने पाइलट गम्भीर चोटपटकका कारण बेहोस भइसकेका थिए।
यस घटनाबाट उठेका ठूला प्रश्नहरू
यो घटनाले अन्तर्राष्ट्रिय उड्डयन सुरक्षाबारे केही गम्भीर प्रश्नहरू उठाएको छ:
१. कक्पिटभित्र हतियार कसरी पुग्यो?
अनुसन्धानकर्ताहरूले प्रयोग भएको वस्तु र त्यसको स्रोतबारे अध्ययन गरिरहेका छन्।
२. सह-पाइलटको वास्तविक उद्देश्य के थियो?
हालसम्म विभिन्न दाबीहरू सार्वजनिक भए पनि अन्तिम निष्कर्ष आएको छैन।
३. विमान कसरी सुरक्षित रह्यो?
घाइते अवस्थामा पनि कप्तान, अन्य चालक दल सदस्य र यात्रुहरूको तत्काल प्रतिक्रिया मुख्य कारण भएको प्रारम्भिक विवरणले देखाउँछ।
निष्कर्ष: ३३ हजार फिट माथिको एउटा असम्भव जस्तो लाग्ने संकट
फ्लाइदुबई FZ1073 को घटना केवल एउटा विमान आपत्काल मात्र थिएन; यो कक्पिटभित्रको केही मिनेटको संघर्षले सयौँ मानिसको जीवन जोखिममा परेको घटना थियो।
जहाँ एकातर्फ अनुसन्धानले वास्तविक कारण खोजिरहेको छ, अर्कोतर्फ यो घटनाले देखाएको छ। आपत्कालीन अवस्थामा चालक दलको निर्णय, यात्रुको साहस र तत्काल प्रतिक्रिया कति महत्वपूर्ण हुन्छ।
आकाशमा हजारौँ फिट माथि भएको त्यो केही समय यात्रुहरूका लागि जीवनकै सबैभन्दा लामो क्षण बनेको थियो।
(नोट: यो लेख प्रारम्भिक सार्वजनिक रिपोर्टहरूमा आधारित छ। आधिकारिक अनुसन्धान प्रतिवेदन आएपछि केही विवरण परिवर्तन हुन सक्छन्।)