पृष्ठभूमि

आजको आधुनिक युग डिजिटल प्रविधि र आर्टिफिसियल इन्टेलिजेन्स (AI) को युग हो। शिक्षा, अनुसन्धान र दैनिक कार्यहरूलाई सहज बनाउन एआई टुलहरू अपरिहार्य भइसकेका छन्। तर, नेपाल जस्तो विकासोन्मुख देशमा अन्तर्राष्ट्रिय डिजिटल सेवाहरूको सहज र आधिकारिक पहुँच नहुँदा हाम्रा युवा तथा विद्यार्थीहरूले लामो समयदेखि सास्ती भोग्दै आएका छन्। कतिपय टाठाबाठाहरूले विदेशका ‘सेयरिङ प्लान’ हरू नेपालमा महँगो मूल्यमा बेचेर सोझा साझा प्रयोक्ताहरूलाई ठग्ने ‘लुटधन्दा’ समेत चलाइरहेका छन्।

यसै सन्दर्भमा, प्रविधिको विश्वव्यापी नेतृत्वकर्ता गुगल (Google) ले नेपाली प्रयोक्ताहरूका लागि एउटा ऐतिहासिक र स्वागतयोग्य कदम चालेको छ। गुगलले नेपालका लागि विशेष प्राथमिकता राख्दै आफ्नो अत्याधुनिक एआई सेवा ‘गुगल एआई प्लस’ (Google AI Plus) मा ५० प्रतिशतसम्मको भारी छुट र विद्यार्थीहरूका लागि त १ वर्षसम्म पूर्ण रूपमा निःशुल्क अफर सार्वजनिक गरेको छ।

गुगलको आधिकारिक अफर के हो?

बाहिरका अनधिकृत च्यानलहरूबाट महँगो मूल्यमा एआई एकाउन्ट किनेर ठगिनुपर्ने बाध्यतालाई अन्त्य गर्न गुगलले नेपालका लागि दुईवटा मुख्य सुविधाहरू ल्याएको छ:

1. ५०% विशेष छुट (साधारण प्रयोक्ताका लागि): नेपालका नागरिकहरूले अब गुगलको आधिकारिक भुक्तानी प्रणाली मार्फत ५०% छुटमा २०० जीबी क्लाउड स्टोरेज र एड्भान्स्ड जेमिनी एआई (Gemini AI) को पहुँच प्राप्त गर्न सक्छन्।
2. विद्यार्थीका लागि १ वर्ष निःशुल्क (४०० जीबी स्टोरेज): नेपालका कलेज तथा विश्वविद्यालयमा अध्ययनरत विपन्न तथा जेहेन्दार विद्यार्थीहरूलाई प्रविधिको मूलधारमा ल्याउन गुगलले १ वर्षसम्म निःशुल्क गुगल एआई प्लस र ४०० जीबी क्लाउड स्टोरेज उपलब्ध गराएको छ।

यो आधिकारिक सेवा कसरी सुरक्षित रूपमा लिने?

कतिपय प्रयोगकर्तालाई यो सेवा कसरी सुचारु गर्ने भन्ने अन्योल हुन सक्छ। यसलाई सुचारु गर्ने दुईवटा सरल र आधिकारिक तरिकाहरू छन्:

क) विद्यार्थी र शिक्षकहरूका लागि (निःशुल्क दाबी गर्ने तरिका):

• पहिलो चरण: आफ्नो कम्प्युटर वा मोबाइल ब्राउजरमा गुगलको आधिकारिक Google One Student Offer पेजमा जानुहोस्।
• दोस्रो चरण: त्यहाँ रहेको ‘Claim a student plan’ बटनमा क्लिक गर्नुहोस्।
• तेस्रो चरण: आफ्नो कलेज वा विश्वविद्यालयले दिएको शैक्षिक इमेल (Educational Email – जस्तै .edu.np) वा कलेजको आधिकारिक परिचयपत्र (ID Card) अपलोड गरी आफ्नो विद्यार्थी पहिचान प्रमाणीकरण (Verification) गर्नुहोस्।
• चौथो चरण: विवरण स्वीकृत हुनासाथ तपाईंको गुगल खातामा १ वर्षका लागि ४०० जीबी भण्डारण क्षमता र एआई प्लस सेवा निःशुल्क सक्रिय हुनेछ।

ख) साधारण प्रयोक्ताका लागि (छुटसहितको सशुल्क योजना):

• पहिलो चरण: आफ्नो गुगल अकाउन्ट लगइन गरी Google One को वेबसाइटमा जानुहोस्।
• दोस्रो चरण: नेपालका लागि उपलब्ध Google AI Plus योजना छनोट गर्नुहोस्, जसमा ५०% छुटको सुविधा देखिनेछ।
• तेस्रो चरण: नेपालका वाणिज्य बैंकहरूले जारी गर्ने अन्तर्राष्ट्रिय डलर प्रिपेड कार्ड (Dollar Card) वा गुगल प्ले स्टोरमा जोडिएको भुक्तानी माध्यम प्रयोग गरी सुरक्षित रूपमा यसको सदस्यता लिनुहोस्।

निष्कर्ष

नेपाल जस्तो भर्खरै आईटी क्षेत्रमा अगाडि बढ्दै गरेको देशका लागि प्रविधिको समतामूलक पहुँच हुनु अत्यन्तै जरुरी छ। केवल धनी र पहुँचवालाले मात्र प्रविधिको लाभ लिने र गरिब विद्यार्थीहरू बञ्चित हुने अवस्थाको अन्त्य हुनुपर्छ। गुगलले लिएको यो नीतिले नेपालका ग्रामीण तथा सहरी क्षेत्रका विद्यार्थीहरू बीचको डिजिटल खाडल (Digital Divide) लाई मेट्न ठूलो राहत पुर्‍याउनेछ।

मेरो सम्पूर्ण आदरणीय शिक्षक साथीहरू, प्राज्ञिक व्यक्तित्वहरू र प्रिय विद्यार्थी वर्गमा अनुरोध छबाहिरका असुरक्षित र अनधिकृत सेयर प्लानहरूको भ्रममा नपरौँ। गुगलले दिएको यो आधिकारिक र सुलभ सुविधाको अधिकतम उपयोग गरौँ र आफ्नो बौद्धिक क्षमतालाई डिजिटल युगको गतिमा अगाडि बढाऔँ।