सन् २०२४ मा बेइजिङको एउटा कक्षामा बोल्दै एक शिक्षकले डोनाल्ड ट्रम्प (Donald Trump) फेरि अमेरिकी राष्ट्रपति बन्ने, त्यसपछि अमेरिका इरानसँग युद्धमा फस्ने र त्यो युद्ध अमेरिकाका लागि अत्यन्त महँगो साबित हुने बताएका थिए। त्यतिबेला ती कुरा सामान्य भू-राजनीतिक अनुमानजस्तै सुनिन्थे। तर दुई वर्षपछि घटनाक्रम उनका केही अनुमानसँग आश्चर्यजनक रूपमा मेल खान थालेपछि जिआङ सुएछिन (Jiang Xueqin) सामाजिक सञ्जालमा “चीनका नोस्ट्राडामस” (China’s Nostradamus) का रूपमा चर्चित भए। उनका तीन चर्चित अनुमानमध्ये ट्रम्पको पुनरागमन र अमेरिका-इरान युद्धसम्बन्धी अनुमान घटनासँग मेल खाएको विभिन्न सञ्चारमाध्यमले उल्लेख गरेका छन्। 

तर जिआङलाई कुनै रहस्यमय भविष्यद्रष्टा ठान्नु उनको कामलाई गलत रूपमा बुझ्नु हो। उनी स्वयं आफ्नो कामलाई अलौकिक भविष्यवाणी होइन, “पूर्वानुमानात्मक इतिहास” (Predictive History) भन्छन्। इतिहासमा साम्राज्यहरूको उत्थान-पतन, आर्थिक स्वार्थ, जनसांख्यिकी, शक्ति सन्तुलन र खेल सिद्धान्त (Game Theory) जोडेर भविष्यका सम्भावित घटनाको दिशा अनुमान गर्नु उनको मूल विधि हो।

उनको आधिकारिक परिचयअनुसार “प्रोफेसर” (Professor) उनको अनलाइन व्यक्तित्वको एउटा हिस्सा हो। जिआङ चिनियाँ-क्यानाडेली इतिहास विश्लेषक तथा शिक्षाविद् हुन्। उनले येल विश्वविद्यालय (Yale University) बाट इतिहास अध्ययन गरेका छन् र बेइजिङको मुनसट एकेडेमी (Moonshot Academy) मा अध्यापन गर्छन्। उनको पूर्वानुमानात्मक इतिहास (Predictive History) नामक युट्युब (YouTube) माध्यममा इतिहासका ढाँचा र वर्तमान भू-राजनीतिलाई जोडेर विश्लेषण प्रस्तुत गरिन्छ। 

पहिलो चर्चित भविष्यवाणी: ट्रम्पको पुनरागमन

जिआङको सबैभन्दा चर्चित प्रारम्भिक अनुमानमध्ये एउटा सन् २०२४ को अमेरिकी राष्ट्रपति निर्वाचनसँग सम्बन्धित थियो। उनले ट्रम्प पुनः राष्ट्रपति बन्ने बताएका थिए। अन्ततः डोनाल्ड ट्रम्प (Donald Trump) ले निर्वाचन जिते।

उनको भविष्यवाणी अभिलेख गर्ने स्वतन्त्र वेबसाइटका अनुसार उनले अप्रिल-मे २०२४ मै ट्रम्पले निर्वाचन जित्ने दाबी गरेका थिए। पछि यही अनुमानलाई उनको सफल भविष्यवाणीमध्ये पहिलो नम्बरमा राखिएको छ। 

तर यही प्रसङ्गले जिआङको भविष्यवाणी अचूक छैन भन्ने पनि देखाउँछ।

उनले ट्रम्पको उपराष्ट्रपति उम्मेदवारका रूपमा निकी हेली (Nikki Haley) चयन हुन सक्ने ठोस अनुमान गरेका थिए। त्यो अनुमान गलत भयो। ट्रम्पले जेडी भान्स (JD Vance) लाई उपराष्ट्रपति उम्मेदवार बनाए। यद्यपि जिआङले भान्सलाई सम्भावित वैकल्पिक उम्मेदवारका रूपमा पनि उल्लेख गरेका थिए। त्यसैले एउटै विश्लेषणमा राष्ट्रपति निर्वाचनको परिणाम ठीक हुन सक्छ भने व्यक्ति चयनसम्बन्धी अर्को अनुमान गलत हुन सक्छ। 

यसले एउटा महत्वपूर्ण कुरा सम्झाउँछ: भविष्यवाणीको मूल्याङ्कन गर्दा मिलेको कुरा मात्रै टिपेर गलत अनुमान लुकाउनु हुँदैन।

दोस्रो ठूलो भविष्यवाणी: अमेरिका-इरान युद्ध:

जिआङलाई अन्तर्राष्ट्रिय रूपमा चर्चित बनाएको सबैभन्दा ठूलो अनुमान अमेरिका र इरानबीचको युद्ध हो।

उनले अप्रिल २०२४ देखि नै ट्रम्प पुनः सत्तामा आएपछि अमेरिका इरानसँग प्रत्यक्ष सैन्य द्वन्द्वमा प्रवेश गर्ने सम्भावना उच्च रहेको बताएका थिए। उनका अनुसार इजरायलसँगको अमेरिकी रणनीतिक सम्बन्ध, इरानको आणविक कार्यक्रम, मध्यपूर्वको शक्ति सन्तुलन र अमेरिकी साम्राज्यवादी हितले वाशिङ्टनलाई युद्धतर्फ धकेल्न सक्थ्यो।

उनको स्वतन्त्र भविष्यवाणी अभिलेखमा “अमेरिका इरानसँग युद्धमा जानेछ” भन्ने दाबीलाई अहिले पुष्टि भएको भविष्यवाणीको रूपमा राखिएको छ। 

फेब्रुअरी २८, २०२६ मा अमेरिका र इजरायलले इरानमाथि सैन्य आक्रमण सुरु गरे। अगस्ट २०२६ सम्म आइपुग्दा युद्ध छ महिनासम्म लम्बिइसकेको छ। रोयटर्स (Reuters) ले अगस्ट २७ मा यसलाई “महँगो गतिरोध” (costly stalemate) मा पुगेको युद्धका रूपमा वर्णन गरेको छ। 

त्यसैले जिआङको “अमेरिका इरानसँग युद्धमा प्रवेश गर्नेछ” भन्ने दुई वर्षअघिको अनुमानलाई उनको सबैभन्दा महत्वपूर्ण सफल पूर्वानुमानमध्ये एक मान्न सकिन्छ।

होर्मुज जलडमरूमध्य बन्द हुने अनुमान पनि मिल्यो

जिआङको अर्को उल्लेखनीय पूर्वानुमान थियो, युद्ध सुरु भएमा इरानले होर्मुज जलडमरूमध्य (Strait of Hormuz) बन्द गर्न सक्नेछ।

यो जलमार्ग सामान्य समुद्री बाटो मात्र होइन। विश्वको करिब पाँचौं तेल आपूर्ति यही क्षेत्र भएर जाने भएकाले यसको अवरोधले विश्व अर्थतन्त्रमा सीधा प्रभाव पार्न सक्छ।

जिआङको भविष्यवाणी अभिलेखअनुसार उनले सन् २०२५ को गर्मीयाममा इरानले होर्मुज बन्द गर्ने दाबी गरेका थिए। उक्त पूर्वानुमान अहिले पुष्टि भएको सूचीमा छ। 

मार्च २, २०२६ मा इरानी अधिकारीले जलडमरूमध्य बन्द रहेको घोषणा गर्दै त्यहाँबाट जबरजस्ती पार गर्न खोज्ने जहाजमाथि आक्रमण गर्ने चेतावनी दिएका थिए। रोयटर्सका अनुसार विश्वको दैनिक तेल खपतको करिब २० प्रतिशत यही जलमार्ग हुँदै जाने गर्छ। 

अगस्ट २०२६ सम्म पनि होर्मुजमार्फत जहाज आवतजावत सामान्य अवस्थामा फर्किएको छैन। इरानले पुनः सामान्य आवागमनका लागि राजनीतिक तथा आर्थिक सर्त राखिरहेको छ। 

खाडी मुलुकमाथि इरानी आक्रमण:

जिआङले अमेरिका-इरान युद्ध केवल अमेरिका, इजरायल र इरानबीच सीमित नरहने बताएका थिए। उनको अनुमानअनुसार इरानले अमेरिका समर्थित खाडी मुलुकहरू र त्यहाँ रहेका अमेरिकी सैन्य संरचनालाई समेत निशाना बनाउन सक्थ्यो।

उनको स्वतन्त्र अभिलेखमा युद्धको सुरुआतसँगै खाडी सहयोग परिषद् (Gulf Cooperation Council/GCC) का मुलुकमाथि इरानी आक्रमण हुने पूर्वानुमान पुष्टि भएको भनेर राखिएको छ। 

मार्च २०२६ मा इरानले कतार, कुवेत, बहराइन, संयुक्त अरब इमिरेट्स, साउदी अरब र ओमानतर्फ क्षेप्यास्त्र प्रहार गरेको रोयटर्सले उल्लेख गरेको छ। त्यसपछि इरान र उसका विपक्षीबीच ऊर्जा संरचनामाथि आक्रमणको चक्र बढ्यो। साउदी अरब, कुवेत, कतार, संयुक्त अरब इमिरेट्स र बहराइनका तेल तथा ग्याससम्बन्धी संरचनामा क्षति पुगेको थियो। 

यसलाई पनि जिआङको उल्लेखनीय रूपमा मेल खाएको पूर्वानुमानमध्ये राखिएको छ।

अली खामेनीपछि मोजतबा खामेनी:

जिआङको सबैभन्दा असामान्य र विशिष्ट भविष्यवाणीमध्ये एउटा इरानको सर्वोच्च नेतृत्वसँग सम्बन्धित थियो।

उनले मे २०२४ मा अयातोल्लाह अली खामेनी (Ayatollah Ali Khamenei) पछि उनका छोरा मोजतबा खामेनी (Mojtaba Khamenei) इरानका सर्वोच्च नेता बन्ने अनुमान गरेका थिए। उनले यो परिवर्तन करिब पाँच वर्षभित्र हुन सक्ने बताएका थिए। 

फेब्रुअरी २०२६ को अन्त्यमा सुरु भएको अमेरिकी-इजरायली आक्रमणमा अली खामेनी मारिए। त्यसपछि मार्च ८ मा इरानको विशेषज्ञ सभा (Assembly of Experts) ले मोजतबा खामेनीलाई नयाँ सर्वोच्च नेता चयन गर्‍यो। 

अगस्ट २०२६ सम्म मोजतबा खामेनी इरानका सर्वोच्च नेता हुन्, यद्यपि प्रारम्भिक आक्रमणमा घाइते भएपछि उनी लामो समय सार्वजनिक रूपमा नदेखिएको रोयटर्सले जनाएको छ। 

ट्रम्पको निर्वाचनजस्तो दुई प्रमुख विकल्पमध्ये एउटा छान्ने अनुमानभन्दा कुनै देशको भावी सर्वोच्च नेताको नाम पहिले नै औंल्याउनु धेरै विशिष्ट दाबी हो। त्यसैले मोजतबा खामेनीसम्बन्धी अनुमान जिआङको अभिलेखमा विशेष ध्यान तान्ने भविष्यवाणी बनेको छ।

त्यसो भए जिआङको भविष्यवाणी ७३ प्रतिशत सही छ?

यहींबाट सबैभन्दा ठूलो सावधानी आवश्यक हुन्छ।

जिआङ प्रेडिक्सन्स (Jiang Predictions) नामको स्वतन्त्र प्रशंसक परियोजनाले अगस्ट २७, २०२६ सम्म जिआङका १७७ वटा भन्दा बढी व्याख्यानबाट ३८२ वटा परीक्षण गर्न सकिने भविष्यसम्बन्धी दाबी संकलन गरेको जनाएको छ।

त्यसको वर्गीकरणअनुसार:

१६ वटा पुष्टि भएका (Confirmed)

६ वटा गलत (Wrong)

११ वटा सहीतर्फ गइरहेका (Likely Confirmed)

६ वटा गलततर्फ गइरहेका (Likely Wrong)

३३४ वटा अझै निर्णय हुन बाँकी (Pending)

९ वटा वस्तुगत रूपमा परीक्षण गर्न कठिन (Unverifiable)

छन्। 

१६ सही र ६ गलत गरी अहिलेसम्म जम्मा २२ वटा मात्र पूर्ण रूपमा टुंगिएका भविष्यवाणी छन्। १६ लाई २२ ले भाग गर्दा करिब ७३ प्रतिशत आउँछ।

तर यसको अर्थ “जिआङका सबै भविष्यवाणीमध्ये ७३ प्रतिशत सही प्रमाणित भइसके” भन्ने होइन।

वास्तविकता के हो भने ३८२ मध्ये अधिकांश भविष्यवाणी अझै परीक्षण हुन बाँकी छन्। त्यसैले ७३ प्रतिशत अहिलेको सानो नमुनामा आधारित प्रारम्भिक सफलता दर मात्र हो। स्वयं उक्त अभिलेखकर्ताले पनि २२ वटा मात्र समाधान भएका कारण यो संख्या भविष्यमा धेरै परिवर्तन हुन सक्ने स्वीकार गरेको छ। 

अर्को महत्वपूर्ण कुरा, जिआङ प्रेडिक्सन्स (Jiang Predictions) जिआङको आधिकारिक संस्था होइन। यो स्वतन्त्र प्रशंसक परियोजना हो। यसले कृत्रिम बुद्धिमत्ता आधारित ठूलो भाषा नमुना (Large Language Model/LLM) प्रयोग गरेर उनका व्याख्यानबाट परीक्षण गर्न सकिने दाबी निकाल्ने बताएको छ। त्यसैले यसलाई सहकर्मी समीक्षा गरिएको वैज्ञानिक अध्ययन (peer-reviewed scientific study) ठान्नु हुँदैन। 

उनले गलत के-के भविष्यवाणी गरेका छन्?

जिआङको मूल्याङ्कन गर्दा उनका असफल पूर्वानुमान पनि उत्तिकै महत्वपूर्ण छन्।

उनले ट्रम्पले निकी हेली (Nikki Haley) लाई उपराष्ट्रपति उम्मेदवार बनाउने अनुमान गरेका थिए, तर जेडी भान्स (JD Vance) चयन भए।

उनले रूसका राष्ट्रपति भ्लादिमिर पुटिन (Vladimir Putin) ले इरानलाई औपचारिक आणविक सुरक्षा छाता (nuclear umbrella) दिने अनुमान गरेका थिए। त्यो भएन।

उनले सन् २०२४ को इरानी राष्ट्रपति निर्वाचनमा मोहम्मद मोखबर (Muhammad Mokhber) विजयी हुने अनुमान गरेका थिए, तर मसुद पेजेस्कियान (Masoud Pezeshkian) विजयी भए।

उनले फ्रान्समा मरिन ले पेन (Marine Le Pen) सम्बद्ध शक्ति केही महिनाभित्रै सरकारमा पुग्ने सम्भावना औंल्याएका थिए, त्यो पनि तोकिएको समयमा भएन।

चीन र रूसबीच छिट्टै ठूलो राजनीतिक फाटो आउने जस्ता केही अनुमान पनि निर्धारित समयभित्र पूरा भएनन्। यी दाबीहरूलाई स्वतन्त्र अभिलेखले गलत भविष्यवाणीका रूपमा राखेको छ। 

यसबाट एउटा ढाँचा देखिन्छ। जिआङले दीर्घकालीन शक्ति संरचना, युद्धको दिशा र राष्ट्रहरूको रणनीतिक दबाब अनुमान गर्दा केही उल्लेखनीय सफलता पाएका छन्। तर ठ्याक्कै कुन व्यक्ति निर्वाचित हुन्छ, कसलाई कसले नियुक्त गर्छ वा कुनै सरकारले निश्चित महिनाभित्र के निर्णय गर्छ भन्ने सूक्ष्म भविष्यवाणीमा उनी चुक्न सक्छन्।

तेस्रो ठूलो भविष्यवाणी: अमेरिका इरानसँग हार्छ

सन् २०२४ मा जिआङले तीनवटा अत्यन्त ठूला भविष्यवाणी गरेका थिए।

पहिलो, ट्रम्पले २०२४ को निर्वाचन जित्छन्।

दोस्रो, ट्रम्पको कार्यकालमा अमेरिका इरानसँग युद्धमा प्रवेश गर्छ।

तेस्रो, अमेरिकाले इरान युद्ध जित्न सक्दैन र अन्ततः अमेरिकी पराजयले विश्व शक्ति संरचना परिवर्तन गर्छ। 

पहिलो र दोस्रो घटनासँग मेल खाइसकेका छन्।

तर तेस्रो अझै खुला छ।

अगस्ट २०२६ सम्म युद्ध छ महिनासम्म लम्बिएको छ। इरानले आत्मसमर्पण गरेको छैन। होर्मुज जलडमरूमध्यको आवागमन अझै गम्भीर रूपमा प्रभावित छ र युद्धको स्पष्ट राजनीतिक अन्त्य देखिएको छैन। रोयटर्सले अहिलेको अवस्थालाई महँगो गतिरोधका रूपमा वर्णन गरेको छ। 

यस अवस्थाले जिआङको “अमेरिकाले सजिलै जित्न सक्दैन” भन्ने विश्लेषणलाई अहिलेसम्म बल दिएको देखिन्छ।

तर “अमेरिका हारिसक्यो” भन्नु अहिले तथ्यभन्दा अगाडि पुग्नु हुनेछ। युद्धको अन्तिम परिणाम आउन बाँकी छ।

अब जिआङले के-के हुने भविष्यवाणी गरेका छन्?

जिआङको वास्तविक परीक्षा अबका वर्षमा हुनेछ, किनकि उनका सयौं दाबी अझै परीक्षण हुन बाँकी छन्।

इरान युद्धबारे उनले अमेरिका अन्ततः स्थलसेना (ground troops) प्रयोग गर्न सक्ने अनुमान गरेका छन्। उनका अनुसार अमेरिका इरानभित्र ठूलो स्थलयुद्धमा प्रवेश गरेमा इरानको विशाल भूगोल, पहाडी क्षेत्र, लामो समयदेखि तयार गरिएको प्रतिरोध संरचना र जनशक्तिका कारण अमेरिकी सेना इराक वा भियतनामभन्दा कठिन दलदलमा फस्न सक्छ। 

उनका अनुसार यदि युद्ध केवल हवाई आक्रमणसम्म सीमित रह्यो भने अमेरिका पछि हट्न सक्छ। तर ठूलो स्थल आक्रमण भयो भने युद्ध पाँचदेखि दस वर्षसम्म लम्बिन सक्ने उनको तर्क छ।

उनले आणविक हतियार (nuclear weapons) प्रयोग हुने सम्भावनाबारे पनि चर्चा गरेका छन्। हालको युद्धमा आणविक हतियार प्रयोग नहुनेमा आफू अत्यन्त विश्वस्त रहेको उनले बताएका छन्। 

अमेरिकी राजनीतिक भविष्यबारे उनको अर्को ठूलो अनुमान:

जिआङले अमेरिकी राजनीतिबारे झन् विवादास्पद दीर्घकालीन दाबी गरेका छन्।

उनले सन् २०२८ आसपास ट्रम्प वा उनको परिवारले संवैधानिक सीमालाई छल्दै सत्ता कायम राख्ने प्रयास गर्न सक्ने र यसले अमेरिकाभित्र ठूलो राजनीतिक द्वन्द्व निम्त्याउन सक्ने अनुमान गरेका छन्।

उनको भविष्यवाणी अभिलेखमा “दोस्रो अमेरिकी गृहयुद्ध” (Second American Civil War) जस्तो अवस्था उत्पन्न हुन सक्ने दाबीसमेत छ। त्यसमा क्यालिफोर्निया (California), न्युयोर्क (New York) लगायत क्षेत्रमा संघीय सरकारसँग गम्भीर राजनीतिक टकराव हुन सक्ने उनको तर्क प्रस्तुत गरिएको छ। 

तर यो विशेष रूपमा जोड दिनुपर्ने विषय हो: यो अहिले भएको तथ्य होइन। यो जिआङको भविष्यसम्बन्धी अनुमान मात्र हो।

ब्रिक्स र डलरसम्बन्धी भविष्यवाणी:

जिआङले ब्रिक्स (BRICS) समूह थप बलियो हुने, नयाँ सदस्य थपिने र अमेरिकी डलरमा निर्भरता घटाउने वैकल्पिक व्यापार तथा भुक्तानी संरचना विस्तार हुने भविष्यवाणी गरेका छन्।

उनको विश्लेषणमा अमेरिकाले आर्थिक प्रतिबन्ध र डलरमा आधारित वित्तीय प्रणालीलाई अत्यधिक राजनीतिक हतियार बनाउँदा चीन, रूस र अन्य मुलुकलाई वैकल्पिक प्रणाली निर्माण गर्ने प्रोत्साहन मिल्छ। उनको आधिकारिक पूर्वानुमान साइटले पनि ब्रिक्सको विस्तार र अमेरिकी डलरको सञ्चिति मुद्रा हैसियत कमजोर हुने विषयलाई अझै विकसित भइरहेको भविष्यवाणीका रूपमा राखेको छ। 

चीन, उत्तर कोरिया र जापान:

जिआङका हालैका केही पूर्वानुमान अझ विवादास्पद छन्।

उनले चीनले उत्तर कोरिया (North Korea) लाई जापान र दक्षिण कोरियामाथि दबाब सिर्जना गर्ने रणनीतिक साधनका रूपमा प्रयोग गर्न सक्ने बताएका छन्। उत्तर कोरियाबाट क्षेप्यास्त्र परीक्षण तथा क्षेत्रीय तनाव बढाएर जापानलाई चीनसँग वार्तामा आउन बाध्य पार्न सकिने उनको तर्क छ। यो दाबी अहिलेसम्म निर्णय हुन बाँकी श्रेणीमा छ। 

जापानको वृद्ध जनसंख्या र घट्दो जन्मदरबारे उनले अत्यन्त कठोर र विवादास्पद दीर्घकालीन अनुमानसमेत गरेका छन्। यस्ता दाबीलाई तथ्य होइन, उनको व्यक्तिगत विश्लेषण र भविष्यवाणीका रूपमा मात्र लिनुपर्छ। 

आखिर उनको विश्लेषण किन प्रभावशाली देखिन्छ?

जिआङको शक्ति अर्को हप्ता कुन समाचारको शीर्षक आउँछ भनेर अनुमान गर्नुमा मात्र छैन।

उनले संरचनात्मक विश्लेषण (structural analysis) गर्छन्।

उनले प्रश्न गर्छन्: 

कुनै महाशक्तिको सैन्य खर्च कति टिकाउ छ? उसले आफ्ना सहयोगीलाई नियन्त्रण गर्न सक्छ कि सक्दैन? उसको मुद्रा प्रणालीमा संसारको विश्वास कति छ? प्रतिद्वन्द्वीले परम्परागत युद्ध गर्छ कि असमान युद्ध रणनीति अपनाउँछ? जनसांख्यिकीले राष्ट्रको सैन्य तथा आर्थिक शक्ति कता लैजान्छ? एउटा राष्ट्रले अर्को राष्ट्रलाई दबाउन खोज्दा त्यसले उल्टो प्रतिक्रिया सिर्जना गर्छ कि गर्दैन?

यसका लागि उनी खेल सिद्धान्त (Game Theory), ऐतिहासिक साम्राज्यहरूको तुलना र लेखक आइज्याक असिमोभ (Isaac Asimov) को विज्ञान कथामा आएको मनोइतिहास (psychohistory) अवधारणाबाट प्रेरणा लिन्छन्। उनको आधिकारिक परिचयले पनि यही पद्धतिलाई उनको विश्लेषणको मुख्य आधारका रूपमा वर्णन गर्छ। 

यही कारणले उनले “अमेरिका र इरानबीच तनाव बढ्छ” भन्ने सामान्य कुरा मात्रै भनेनन्। उनले ट्रम्पको पुनरागमन र त्यसपछि इरानसँग प्रत्यक्ष युद्ध हुने स्पष्ट क्रम प्रस्तुत गरे।

त्यसको दुई मुख्य भाग अहिले घटनासँग मिलेको देखिन्छ।

तर उनको विधिको कमजोरी कहाँ छ?

इतिहास पूर्ण रूपमा दोहोरिँदैन।

मानिसको व्यक्तिगत निर्णय, नयाँ प्रविधि, प्राकृतिक विपत्ति, हत्या, विद्रोह, आर्थिक दुर्घटना वा अचानक भएको कूटनीतिक सम्झौताले स्थापित ढाँचा बदल्न सक्छ।

त्यसैले एउटा साम्राज्य रोमसँग मिल्दोजुल्दो देखियो भन्दैमा त्यसको अन्त्य पनि रोमकै ढाँचामा हुन्छ भन्ने ग्यारेन्टी हुँदैन।

त्यसमाथि जिआङका सयौं दाबीमध्ये अहिलेसम्म निकै थोरै मात्र पूर्ण रूपमा परीक्षण भएका छन्। हालको ७३ प्रतिशत सफलता दरलाई अन्तिम वैज्ञानिक प्रमाण मान्न नसकिने सबैभन्दा ठूलो कारण यही हो। स्वतन्त्र अभिलेखले पनि यसलाई “चलिरहेको प्रयोगको बीचको परिणाम” जस्तो व्यवहार गर्नुपर्ने स्वीकार गरेको छ। 

निष्कर्ष: भविष्यद्रष्टा होइनन्, तर बेवास्ता गर्न मिल्ने विश्लेषक पनि होइनन्।

जिआङ सुएछिनलाई अलौकिक शक्ति भएको भविष्यद्रष्टा मान्नुपर्ने कुनै प्रमाण छैन।

तर उनलाई सामान्य सामाजिक सञ्जालका अनुमानकर्ता भनेर मात्र बेवास्ता गर्नु पनि उचित हुँदैन।

उनले डोनाल्ड ट्रम्पको पुनरागमन, अमेरिका-इरान युद्ध, होर्मुज जलडमरूमध्य बन्द हुने अवस्था, खाडी मुलुकमाथि इरानी आक्रमण र मोजतबा खामेनीको सर्वोच्च नेतृत्वमा उदयजस्ता केही उल्लेखनीय घटनाहरू पहिल्यै औंल्याएका थिए। अर्कोतर्फ निकी हेली, इरानी निर्वाचन, रूसको आणविक सुरक्षा छाता र अन्य विषयमा उनका स्पष्ट गल्ती पनि छन्। 

अहिले प्रचार भइरहेको ७३ प्रतिशत शुद्धता (73% accuracy) आकर्षक संख्या हो। तर यो उनका सबै ३८२ भविष्यवाणीको अन्तिम परिणाम होइन। जम्मा २२ वटा पूर्ण रूपमा समाधान भएका भविष्यवाणीमध्ये १६ मिलेकाले आएको प्रारम्भिक अनुपात हो। 

जिआङको वास्तविक परीक्षा अब हुँदैछ।

अमेरिका इरानमा स्थलसेना पठाउँछ कि पठाउँदैन? इरान युद्धको अन्तिम परिणाम के हुन्छ? अमेरिकाको मध्यपूर्वी प्रभाव साँच्चै कमजोर हुन्छ? ब्रिक्स (BRICS) ले डलरको प्रभुत्वलाई गम्भीर चुनौती दिन्छ? अमेरिकामा सन् २०२८ आसपास संवैधानिक तथा राजनीतिक संकट उत्पन्न हुन्छ? चीन, रूस र अमेरिकी शक्ति सन्तुलन उनको अनुमानअनुसार बदलिन्छ?

यीमध्ये धेरै भविष्यवाणी पनि उनका पहिलेका केही कठिन अनुमानजस्तै मिले भने पूर्वानुमानात्मक इतिहास (Predictive History) गम्भीर अध्ययनको रोचक विषय बन्न सक्छ।

तर तीमध्ये धेरै असफल भए भने अहिले निर्माण भइरहेको “चीनका नोस्ट्राडामस” कथा केही सही अनुमानलाई छानेर बढाइएको सामाजिक सञ्जालको अर्को आकर्षक कथा सावित हुनेछ।

त्यसैले जिआङ सुएछिनको कथा रोचक हुनुको मुख्य कारण उनले भविष्य देखेको प्रमाण होइन।

उनको विशेषता वर्तमानभित्र रहेका ऐतिहासिक ढाँचा, शक्ति संघर्ष र राष्ट्रहरूको स्वार्थबाट सम्भावित भविष्य पढ्ने प्रयास गर्नु हो। र त्यो प्रयासमा उनले केही असाधारण रूपमा कठिन अनुमान सही गरेका छन्, केही स्पष्ट रूपमा गलत पनि गरेका छन्।

यही विरोधाभासले जिआङलाई “भविष्यवक्ता” भन्दा बढी भू-राजनीतिक पूर्वानुमानकर्ता (geopolitical forecaster) का रूपमा अध्ययन गर्न योग्य बनाउँछ।